Ramadan w Maroku rozpoczęty…

Dziś zaczyna się ramadan – okres ścisłego postu w ciągu dnia i uczty pod osłoną nocy. Post ów, zwany „saum”, jest na tyle ważny w islamie, że stanowi jeden z pięciu jego filarów. Obecnie w Fezie temperatury w dzień potrafią przekroczyć 40 stopni – trudno wtedy nie sięgnąć po coś do picia – pobożni muzułmanie jakoś to wytrzymują. Po prostu większość z nich zmienia zwyczaje i przechodzi na tryb czuwania w nocy i spania w dzień. Post zaczyna się około 3:30 rano i trwa do 19:40 wieczorem (w ciągu miesiąca czas ten się nieco zmienia, gdyż związane to jest ściśle ze wschodem i zachodem słońca). Na czas ramadanu zostały cofnięte wskazówki zegarków o godzinę (obecnie są 2 godziny różnicy między Marokiem a Polską) – w ten sposób niejako skrócono okres oczekiwania wieczorem (wg oficjalnego czasu post kończyłby się o 20:40).

Ramadan begins today – a period of strict fasting during the day and lavish feasting under the cover of the night. The fasting called “saum” is of utmost importance in Islam being one of its 5 pillars. The day temperatures in Fes might be well over 40 ‘C – when it’s really difficult not to reach for something to drink – but the god-fearing Muslims somehow manage to endure. Most of them simply change their daily routine and is awake at night and sleeps during the day time. The fasting starts at about 3.30 a.m. and lasts until 7.40 p.m. ( as the time passes by during Ramadan this timing is changing as it is strongly correlated with the time of the sunrise and sunset). For the Ramadan the time had been set back by an hour – thus shortening the time of the fasting which normally would come to an end at 20.40 p.m.

Ramadan rozpoczyna się w 9 miesiącu kalendarza muzułmańskiego, kiedy księżyc jest w nowiu a kończy, gdy znika 4 kwadra i pojawia się kolejny nów. W tym roku rozpoczął się 18 czerwca a kończy 17 lipca. Początek nowiu należy zobaczyć – jeżeli niebo jest zachmurzone i nie widać księżyca, wtedy za 1 dzień ramadanu przyjmuje się dzień następujący po 30-dniowym 8 miesiącu szaban, który może mieć też 29 dni. W kalendarzu muzułmańskim bowiem, wszystkie miesiące odmierza się fazami księżyca, stąd rok muzułmański jest krótszy od naszego o około 10 dni, dlatego ramadan i inne święta rozpoczynają się każdego roku około 10 dni wcześniej niż roku poprzedniego. W poszczególnych krajach muzułmańskich data rozpoczęcia ramadanu może się różnić – nawet o 2 dni.

Ramadan starts at the very beginning of the 9th month of the Muslim calendar, when the new Moon rises and is coming to an end when the 4th Moon quarter passes by and a consecutive new Moon rises. This year Ramadan starts on June 18th and comes to an end on July 17th. One has to observe the beginning of the new Moon with his own eyes– if the sky is clouded and the Moon is not visible, then the first day of Ramadan is assumed to be the day which comes after a 30 day long 8th month called shaban, which may well have 29 days as well… The reason is that in the Muslim calendar all the months are being measured by the Moon phases, which in turn makes a Muslim year roughly 10 days shorter than the year before. In various Muslim countries the date of the beginning of Ramadan may differ even by as much as 2 days.

W Fezie, każdego dnia początek i koniec postu (saum) sygnalizują wystrzały z armat, usytuowanych na 2 wzgórzach, w cytadelach – Borj Sud i Borj Nord. Podczas ramadanu je się treściwe posiłki, które zaczyna się przeważnie od pożywnego soku owocowego (pomarańcze, brzoskwinie, banany, czasami z mlekiem lub kefirem) i zupy (może to być pomidorowa harira z daktylami lub bisara – zupa krem z bobu, mocno doprawiana kuminem i oliwą). To jest „śniadanie” czyli „ftar”. Po jakimś czasie je się tadżin z mięsem lub inne danie, które zaspokaja głód. Jeśli ktoś pracuje w dzień, śpi w nocy. Aby nie przegapić ostatniej godziny przed wschodem słońca i postem, trzeba się zbudzić. I znów w feskiej medynie słychać strzał armatni a do tego po jej ulicach chodzą specjalni ludzie, zwani D’kak (po berbersku: Bu Damdum), którzy, recytując sury Koranu, waląc w bębny i dmiąc w specjalny róg, pukają do wszystkich drzwi w okolicy i budzą mieszkańców. Co ciekawe – nie pukają do cudzoziemców! Ostatni posiłek przed świtem, zwany „suhur” musi być najbardziej pożywny – powinien bowiem wystarczyć na cały następny dzień! Kilka minut przed kolejnym wystrzałem muezini zaczynają recytować Koran z minaretów – to znak, że trzeba kończyć jeść, napić się i przygotować na kolejny dzień postu.

In Fes, the beginning and end of each day of fasting (saum) is being signalized by cannon shots, discharged from 2 hills where the citadels – BorjSud and Borj Nord are situated. During Ramadan meals are very substantial, starting usually with a nourishing fruit juice (orange, peach, banana, sometimes with milk or kefir – kind of buttermilk) and soup (it can be a tomato harira with dates or bisara – cream soup made of broad bean, strongly flavored with cumin and olive oil). This is “the breakfast” called “ftar”. After a while a tajin with meat or other dish quenching the hunger is being served. If someone works during the daytime, he sleeps at night. In order not to miss the last chance to eat before the dawn and the beginning of fasting one has to wake up. And again a cannon shot is being heard in the Fes Medina while special people called D’kak (in Berber: Bu Damdum) walk along the streets reciting Koran, beating the drum, blowing the horn and knocking on all the doors in the neighborhood thus waking up the inhabitants. And what’s peculiar – they do not knock on foreigners’ doors ! The last meal before the dawn called “suhur” has to be the most nutritious – it must be sufficient for the whole day ! Few minutes before a consecutive cannon shot the muezzins begin to recite Koran from minarets – it’s a sign that the time has come to finish eating and drinking and get ready for a next day of fasting.

Z poszczenia są zwolnieni starcy, dzieci, osoby słabe i chore, kobiety w ciąży i w czasie miesiączki oraz ludzie przez dłuższy okres podróżujący. Jednak powinni oni wybrać inny okres w roku i „odrobić” stracone dni. Często, wśród starszego, bardziej religijnego, pokolenia, spotyka się osoby poszczące także poza ramadanem. Przez dzień lub kilka dni. Według wiary ma to przynieść liczne łaski im i ich bliskim.

Elderly people, children, ill and weak persons, pregnant and menstruating women or travelers are exempt from fasting. However they should choose more appropriate timing during the year and make up for the “missed” days. Quite often older, more religious people practice fasting for a day or two also outside the time of Ramadan. They believe that it is beneficial for them and their relatives.

Ramadan jest obchodzony na pamiątkę objawienia Koranu Mahometowi. Stało się to jednej z 10 ostatnich nocy ramadanu. Przyjmuje się, że jest to noc 27, zwana „nocą mocy”- Laylat Al Qadr. Allah objawił świętą księgę słowami: „Czytaj! W imię twego Pana, który stworzył (wszystko co istnieje)” Surat Al-Alaq. Najbardziej religijni muzułmanie spędzają ten dzień lub ostatnie 10 dni ramadanu na pogłębianiu swej wiedzy religijnej, czytaniu świętej księgi i modlitwie. Niektórzy spędzają cały ten czas w meczecie, oddając się rekolekcjom, zwanym „itikaf”.

Ramadan is celebrated in lasting memory of Koran’s revelation to Mahomet. It happened one of the 10 last nights of Ramadan. It is supposed that was on the 27th night called “ night of might” – Laylat Al Qadr. Allah revealed the holy book by saying :” Read with the name of Allah who has created (everything)” Surat Al-Alaq. The most religious Muslims spend this day or the last 10 days of Ramadan on deepening their religious knowledge, reading the holy book and praying. Some spend all this time in a mosque dedicating their time to a retreat.

Leilat Sabaawachrine – dosłownie „27 noc ramadanu” to również noc dzieci. Ubierają się wtedy w odświętne szaty – szczególnie dziewczynki – pokrywają ręce wzorami henny, robią makijaż, zakładają „dorosłą” biżuterię i tak wychodzą na ulice prosić o słodycze i pieniądze. Robią sobie też pamiątkowe zdjęcia. Jest to bardzo kolorowa noc, na którą czekają cały rok.

Leilat Sabaawachrine – literally „the 27th night of Ramadan” is also a night of children. They dress in festive robes – especially girls – cover their hands with henna drawings, make up, put on grown-up jewellery and go out to ask for sweets and money. They also make souvenir photos. This is a very colorful night, awaited by them for the whole year.

Koniec ramadanu obwieszczają w Fezie 3 wystrzały armatnie. Kolejnego dnia będzie wielkie święto, zwane L’eid El Fitr. Można jeść, pić, palić, uprawiać seks… po prostu żyć!

The end of Ramadan is manifested in Fes by 3 cannon shots. The next day a huge festive celebration called L’eid El Fitr will take place. Finally one can eat, drink, smoke, make sex … simply live !

Codzienne oznaki ramadanu, o których powinni wiedzieć podróżnicy:

  • wiele sklepów jest zamkniętych w ciągu dnia, czasami otwierają je na noc;

  • działają nieliczne restauracje i kawiarnie, większość jest zamknięta w dzień;

  • sklepy spożywcze otwierane są później – około 12, gdyż kończą działalność późno w nocy;

  • z tego wynika, iż zakupy trzeba robić wieczorem na dzień następny;

  • centra handlowe i bazary mają przerwę na posiłek od około 18:00 do 21:00;

  • godziny pracy urzędów są krótsze;

  • mniej jest ludzi na ulicy rano, ruch zwiększa się w miarę zbliżania się wieczoru;

  • mieszkańcy są bardziej nerwowi, łatwiej wpadają w złość i potrafią się pokłócić;

  • jak się przebywa z muzułmanami, rytm dnia i nocy jest zachwiany – jedzenie w nocy, spanie w dzień wpływa także na innych;

Everyday Ramadan symptoms, to be aware of by the travellers:

  • many shops are closed during the day, they open sometimes at night;

  • only few restaurants and cafees are open, the majority are closed during the day;

  • food stores open later than usually – around 12, as they are open late at night;

  • one has to do shopping at night for the next day

  • commercial centers and bazars have a food brake from 18 to 21;

  • state administration working hours are shorter than usual;

  • human traffic on streets is less intensive in the morning, it grows as the evening approaches

  • people are more nervous, they get irritated easily and might engage in a quarrel.

  • Day and night rhythm is unstable – eating at night and sleeping during the day influences others

Ramadan jest czasami demonizowany przez media i wielu turystów omija wtedy kraje muzułmańskie. Niepotrzebnie – w końcu po to wyjeżdżamy, by zobaczyć coś nowego a podczas ramadanu zwiedzanie może być nawet przyjemniejsze. Zapraszamy do Maroka!!! Szczególnie na odpoczynek na plaży, które są wtedy puste. Znamy wiele pięknych apartamentów, usytuowanych nad brzegiem oceanu, więc jeśli nie macie jeszcze planów wakacyjnych, napiszcie do nas a pomożemy Wam spędzić fajnie czas w jednej z malowniczych, marokańskich miejscowości.

Ramadan is sometimes being demonized by the media and many tourists stay away from Muslim countries when it comes. It’s not right – we are travelling to experience something new and during the Ramadan sightseeing can even be more pleasurable. Welcome to Morocco ! Especially to enjoy empty beaches. We know lots of beautiful sea view apartments and if you don’t have still plans for your summertime, please write to us and we will help you to enjoy your vacations in a picturesque, Moroccan beach resort.

Reklamy